F5 Gazeteciliği

Haber ve Kaynak Yasin Güler
www.diyaronline.com

Son yıllarda internet haberciliğinde yeni bir yöntem ortaya çıktı. Haberi okutamayanlar, okuyucu kazanamayanlar, gündem oluşturamayanlar çareyi F5 tuşunda buldu. Evet yanlış duymadınız...Bazı internet siteleri gerçek okuyucu kazanmak yerine sayfalarını sürekli yenileyerek haberlerinin okunma sayılarını artırmaya çalışıyor. Daha da vahimi, bazı köşe yazarları ve editörler kendi haberlerine girip saatlerce F5 tuşuna basarak rakamları şişiriyor.

Sonra ne oluyor? Sanki binlerce kişi haberi okumuş gibi bir görüntü oluşturuluyor. Ama ortada ne gerçek okuyucu var ne de gerçek başarı. Bu Bir Başarı Değil, Aldatmacadır Gazetecilikte ölçü haberin kaç kez yenilendiği değil, kaç kişinin gerçekten okuduğudur. Bir habere yüzlerce kez aynı bilgisayardan girilmesi o haberi değerli yapmaz. Tam tersine sitenin güvenilirliğini sorgulatır. Çünkü okuyucu sayısı ile oynuyorsanız aslında reklam vereni de okuyucuyu da kandırmaya çalışıyorsunuz demektir.

Bir işletme reklam verdiğinde haberinin gerçekten okunacağını düşünür. Ancak rakamların önemli bir kısmı aynı kişiler tarafından yapılan yenilemelerden oluşuyorsa burada ciddi bir etik sorun vardır. F5'e Basmak Gazetecilik Yapmak Değildir Gerçek gazeteciler haber peşinde koşar. Sahaya çıkar. Araştırır. Soru sorar. Belge toplar.

Doğru bilgiyi kamuoyuna ulaştırır. Masa başında oturup F5 tuşuna basmak gazetecilik değildir. Bu olsa olsa başarısızlığı rakamlarla gizleme çabasıdır. Okuyucunun ilgisini çekemeyenlerin son sığınağı yapay görüntülenme sayılarıdır. Google Sandığınız Kadar Saf Değil Bazıları hâlâ interneti 15 yıl önceki internet sanıyor. Sürekli sayfa yenileyerek sistemi kandırabileceğini düşünüyor. Oysa bugün arama motorları ziyaretçinin davranışlarını analiz ediyor. Bir sitenin gerçek kullanıcı mı aldığı, yoksa yapay hareketlerle mi trafik üretmeye çalıştığı çeşitli sinyallerle değerlendiriliyor.

Kaliteli içerik üretmek yerine rakam şişirmeye çalışanlar kısa vadede kendilerini başarılı gösterebilir. Ancak uzun vadede kaybeden yine onlar olur. Çünkü okuyucu kandırılabilir ama sonsuza kadar kandırılamaz. F5 Sitelerini Nasıl Anlarsınız? Çok basit. Bir haber sitesine girin. Haberdeki okunma sayısını not alın. Ardından aynı sayfayı birkaç kez yenileyin. Eğer okuma sayaçı her yenilemede yükseliyorsa yani rakamlar tıkladığı kadar artıyorsa ortada sorgulanması gereken bir durum değil ahlaksızlık vardır.

Gerçek okuyucu ile sayfa yenilemesini birbirinden ayıramayan bir sistem zaten sağlıklı bir ölçüm sistemi değildir. Asıl Sorun Mesleğin İtibarına Verilen Zarardır Buradaki mesele sadece birkaç rakam değildir. Buradaki mesele gazetecilik mesleğinin itibarının zarar görmesidir. Bir tarafta gece gündüz çalışan, haber için kilometrelerce yol giden, olay yerinde saatlerce bekleyen gazeteciler var. Diğer tarafta ise bilgisayar başında oturup F5'e basarak kendini çok okunuyormuş gibi göstermeye çalışanlar. Bu iki anlayış arasında dağlar kadar fark vardır. Okuyucu kandırılarak medya kurulmaz.

F5 ile itibar kazanılmaz. Yapay rakamlarla güven oluşturulmaz. Gazetecilik; dürüstlük, emek ve güven işidir. Haberi okutamayanların çareyi klavyede araması aslında başarısızlığın itirafıdır. Çünkü gerçek gazetecinin gücü F5 tuşundan değil, okuyucusunun güveninden gelir. Ve unutulmamalıdır ki; rakamlarla oynayanlar bir gün mutlaka gerçeklerle karşılaşır.